Wat is dyslexie?

Wat is de ontwikkelingsstoornis dyslexie? Wat zijn de kenmerken en oorzaken en welke gevolgen heeft dyslexie voor de ontwikkeling van het kind? Waar vind je de juiste ondersteuning en begeleiding voor je kind bij jou in de buurt?

Dyslexie is een leerstoornis. Bij kinderen met dyslexie ligt de lees- en spellingsvaardigheid aanzienlijk onder het te verwachten niveau dat hoort bij de leeftijd, het intelligentie- en opleidingsniveau van het kind. Kinderen met dyslexie kunnen hierdoor grote problemen ervaren op school. De stoornis kan invloed hebben op het zelfbeeld en zelfvertrouwen van het kind.

Columns Sjifra Meester GZ psycholoog

Hoe kan je je kind met dyslexie helpen?

Wat is dyslexie en wat zijn de kenmerken?

Wat is dyslexie? 

Dyslexie houdt letterlijk in dat iemand moeite heeft met taal. ‘Dys’ staat voor niet goed functioneren en ‘lexie’ (in het Latijns: ‘lexis’) betekent taal of woorden. Stichting Dyslexie Nederland hanteert de volgende definitie voor dyslexie: ‘Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en/of vlot toepassen van het lezen en/of het spellen op woordniveau’. Bij kinderen met dyslexie ligt de lees- en spellingsvaardigheid aanzienlijk onder het te verwachten niveau dat hoort bij de leeftijd, het intelligentie- en opleidingsniveau van het kind. Kinderen met dyslexie ervaren problemen met het leren herkennen van de koppelingen tussen klanken en letters en daaropvolgend het automatische herkennen van woorden.

Dyslexie kan samen gaan met andere ontwikkelingsproblemen zoals ADHD, Dyscalculie (problemen met cijfers en rekenen), motorische stoornissen en spraak- en taalstoornissen.

Kenmerken dyslexie

Wat zijn de kenmerken en signalen van dyslexie? Lees het artikel Kenmerken dyslexie voor een overzicht van kenmerken en signalen die bij kinderen met deze stoornis kunnen voorkomen.

Oorzaken en gevolgen

Oorzaken dyslexie

Binnen de wetenschappelijke literatuur bestaat onduidelijkheid over de oorzaken van dyslexie. Verschillende theorieën bestaan, die het ontstaan van de stoornis beschrijven. Binnen deze theorieën is men van mening dat dyslexie in grote mate erfelijk bepaald is. Waarschijnlijk is iets in de aanleg, de informatieverwerking of de werking tussen de twee hersenhelften anders bij kinderen met dyslexie in vergelijking met kinderen zonder deze stoornis.

Gevolgen dyslexie

Dyslexie kan behoorlijk ingrijpend zijn voor het dagelijks functioneren van mensen. Het schrift is namelijk in onze maatschappij een belangrijke communicatiemiddel. Mensen die moeite hebben met lezen zullen problemen ondervinden thuis (denk aan bijvoorbeeld het begrijpen van gebruiksaanwijzingen), op school en het werk (lezen van e-mail en studieboeken), maar ook op straat (verkeersborden en andere signalen). Taalproblemen kunnen leiden tot slechte leerprestaties, grote frustraties, een negatief zelfbeeld en faalangst. Hierdoor kunnen kinderen gaan twijfelen over de eigen intelligentie, terwijl deze stoornis niks hoeft te zeggen over het intelligentieniveau van het kind. Daarnaast kan onbegrip en onwetendheid uit de omgeving het negatieve zelfbeeld nog meer versterken.

Diagnose, behandeling en medicatie

Diagnose dyslexie

Helaas is dyslexie niet simpel met een test of hersenonderzoek vast te stellen. Een diagnose kan gesteld worden aan de hand van een dyslexieonderzoek uitgevoerd door een orthopedagoog of gz-psycholoog (kinder- en jeugdpsycholoog). Tijdens het dyslexieonderzoek wordt het niveau van lezen en spellen van het kind bepaald (ten opzichte van leeftijdsgenootjes), wordt het intelligentieniveau onderzocht, gekeken of de problemen niet door externe factoren bepaald zijn en wordt bepaald of naast de lees- en/of spellingsproblemen sprake is van andere problematiek. Na het vaststellen van dyslexie kan een dyslexieverklaring door de orthopedagoog of gz-psycholoog worden afgegeven. In een dyslexieverklaring wordt een beschrijving gegeven van de belemmeringen die het kind ondervindt (op school en in het dagelijkse leven) en geeft aan wat het kind nodig heeft om zo goed mogelijk om te gaan met deze belemmeringen en tot ontwikkeling te komen. De verklaring is een officieel document en is soms voor het kind nodig om in aanmerking te komen voor speciale voorzieningen (op school, de zorgverzekeraar).

Behandeling dyslexie

Op dit moment bestaat nog geen behandeling waarmee het leesprobleem volledig wordt opgelost. Veel kinderen (en volwassenen) vinden zelf manieren om beter om te gaan met dyslexie. Door training kunnen de vaardigheden aanzienlijk verbeteren. Bijvoorbeeld door middel van compensatiestrategieën en (technische) hulpmiddelen. Daarnaast zijn specifieke handelingsgerichte adviezen voor school van groot belang. Ook kan behandeling gericht zijn op het voorkomen of verminderen van de mogelijke emotionele en sociale gevolgen van dyslexie. Tot slot is een juiste informatievoorziening aan ouders en leerkrachten belangrijk voor begripsvorming en een beter inzicht in de problematiek.

Medicatie dyslexie

Op dit moment is nog niet wetenschappelijk aangetoond dat medicatie een positieve werking heeft bij kinderen met dyslexie.

Welke professionals bieden ondersteuning?

Wie biedt ondersteuning?

De volgende hulpverleners kunnen hulp bieden bij de behandeling en begeleiding van kinderen met dyslexie:

  • Dfdf

Let op: Tussen de deskundigen kan een groot verschil in ervaring en kennis op het gebied van dyslexie bij kinderen. Het is daarom raadzaam om navraag te doen naar de ervaring en kennis van de desbetreffende deskundige!

Zoek een professional bij jou in de buurt
Stel jouw vraag aan onze professionals (of kijk in het forum)

Let op: Aan de hand van diagnostisch onderzoek kan bepaald worden of er sprake is van dyslexie en welke behandeling nodig is. Vragen over de ontwikkeling van uw kind? Neem contact op met één van de deskundigen van Kijk op Ontwikkeling of een deskundige bij u in de buurt.

Neem contact op

Stuur gerust uw vragen en/of opmerkingen