Verlatingsangst en hechtingsproblemen

Home / Ontwikkeling Baby / Problemen ontwikkeling baby / Verlatingsangst en hechtingsproblemen

Verlatingsangst en hechtingsproblemen baby

Verlatingsangst of ook wel scheidingsangst genoemd is een normale fase in de ontwikkeling van een baby en is een onderdeel van het hechtingsproces dat alle kinderen doormaken. Verlatingsangst kan zich vanaf de 6e maand ontwikkelen en is vaak het hevigst tussen de 8e en 18e maand en kan wel aanhouden tot het 3e levensjaar.

Verlatingsangst is dus een normaal verschijnsel, maar kan je jouw baby met verlatingsangst een beetje helpen om dit te overwinnen? Wat als de angst zo heftig is en jij je grote zorgen maakt over de ontwikkeling van jouw baby? Wat als er hechtingsproblemen aan de angst ten grondslag liggen? Hoe verloopt het hechtingsproces van jouw baby en waar vind je professionele ondersteuning bij problemen?

Wat kan je doen als jouw baby verlatingsangst of hechtingsproblemen heeft?

Tips bij verlatingsangst

Tips verlatingsangst

1. Neem de angst serieus, maar wees ook kordaat
Verlatingsangst hoort bij de ontwikkeling en de angst zal vanzelf verdwijnen door jouw baby te laten voelen dat jij er altijd voor hem zal zijn als hij je nodig heeft. Dit kan je doen door goed in te spelen op zijn gevoelens en behoeften en te troosten wanneer nodig. Zorg wel voor een kort, duidelijk, voorspelbaar afscheid. Een zelfde afscheidsritueel (even de knuffels gedag zeggen, één grote zoen en uitzwaaien bijvoorbeeld) bij het kinderdagverblijf zal jouw kind uiteindelijk goed doen en het afscheid wordt makkelijker als je dit kort houdt en niet steeds terug komt om te kijken hoe het gaat.

2. Speel veel spelletjes zoals ‘kiekeboe’ met jouw baby
Het spelletje ‘kiekeboe’ is een geschikt spel om op een speelse manier te leren dat jij niet voor altijd vertrokken bent als je weg gaat. Verstop je als ouder achter een doek, stoel of op de gang en kom weer tevoorschijn als je ‘kiekeboe’ zegt.

3. Even alleen spelen
Leer jouw kind ook even alleen te spelen in de box, terwijl jij even in een andere kamer iets aan het doen bent. Laat jouw baby merken dat je er nog wel bent door af en toe wat te roepen of te zingen. Als jouw baby iets ouder is kan je ook even vertellen dat je weg gaat, maar snel weer terug komt.

4. Neem altijd afscheid
Zorg dat je altijd afscheid neemt en niet zomaar verdwijnt, hoe moeilijk dit soms ook kan zijn. Neem afscheid met dezelfde rituelen, vertel jouw kind dat je hem ook weer op komt halen en dat iemand hem na jouw vertrek opvangt en kan troosten.

5. Verlatingsangst in bed
Sommige kinderen vinden het ook heel vervelend om alleen achter gelaten te worden in bed. Het helpt om nog even te rommelen op de gang of in de kamer ernaast, zodat jouw kind weet dat je niet voorgoed bent vertrokken. Ook af en toe even binnenkomen en een ‘aai over de bol’ geven kan helpen. Uiteindelijk zal de angst uitdoven, omdat jouw kind weet dat je er altijd voor hem bent.

Zie ook de tips bij:

Hoe verloopt het hechtingsproces?

Verloop hechting

Hechting verloopt het eerste levensjaar in 3 fasen

Fase 1:
In de eerste weken reageert jouw baby nog op iedereen door te huilen, geluiden te maken, te glimlachen en mensen / voorwerpen te volgen met de ogen. Al snel leert hij dat er een onderscheid is tussen de verschillende contactpersonen.

Fase 2:
Tussen de derde en zesde maand wordt het gedrag van jouw baby selectiever en richt het gedrag zich tot een paar familieleden met vaak een duidelijke voorkeur voor één persoon (vaak de moeder). Gedurende deze fase kan jouw baby wat angstig en eenkennig zijn voor vreemden personen.

Fase 3:
Vanaf maand zes is het gedrag van jouw baby actief gericht op het nabij houden van de gehechtheidsfiguur (vaak de moeder) en kan eenkennigheid, verlatingsangst ontstaan. Jouw baby wijst onbekende personen af door te huilen en zich vast te klampen aan jou. De baby heeft angst, omdat hij nog niet begrijpt dat je ook weer terug komt als je hem bijvoorbeeld bij het kinderdagverblijf achterlaat.

Wat zijn de risicofactoren voor hechtingsproblemen?

Risicofactoren

1. Ouder en kind relatie
Van invloed op de hechting is hoe het contact tussen de ouder en het kind verloopt. Voor een veilige hechting is het van groot belang dat op het juiste moment op de juiste manier op de gevoelens en behoeften van het kind wordt ingespeeld. Dit vergt een grote sensitiviteit (aanvoelen en kunnen inleven in de gevoelens en behoeften van het kind) van de opvoeder en de wil om vervolgens ook juist te handelen. Dit is niet altijd makkelijk, omdat een baby zijn gevoelens of behoeften nog niet mondeling kan toelichten.

2. Kenmerken kind
Ook de kenmerken van het kind zijn van invloed op een veilige gehechtheidsrelatie tussen ouder en kind. Bij kinderen met autisme, een verstandelijke beperking en bijvoorbeeld een moeilijk temperament kan het lastig zijn voor ouders om continue adequaat te reageren op de gevoelens en behoeften van het kind. Deze zijn namelijk minder voorspelbaar dan bij kinderen zonder beperking of moeilijk temperament.

3. Kenmerken opvoeder
Tot slot zijn ook de kenmerken van de opvoeder van invloed op een veilige hechting. De mate waarin de ouder zelf in staat is gehechtheidsrelaties aan te gaan, of de ouder last heeft van psychische problemen (bijvoorbeeld stress, burn-out) en de mate waarin de ouder vertrouwen heeft in de eigen bekwaamheid als opvoeder zijn bijvoorbeeld van invloed op het hechtingsproces.

Welke professionals bieden ondersteuning?

Ondersteuning

Er bestaan verschillende deskundigen (disciplines) kunnen helpen bij hechtingsproblemen en baby’s met verlatingsangst:

Let op: Tussen de deskundigen kan een groot verschil in ervaring en kennis op het gebied van hechting en verlatingsangst bestaan. Het is daarom raadzaam om navraag te doen naar de ervaring en kennis van de desbetreffende deskundige!

Zoek een professional bij jou in de buurt
Empty section. Edit page to add content here.
Stel jouw vraag aan onze professionals (of kijk op het forum)
Empty section. Edit page to add content here.

Zoek (professionele) ondersteuning voordat het jou echt te veel is geworden. Neem gerust contact op met één van de professionals van Kijk op Ontwikkeling en/of neem contact op met een deskundige bij jou in de buurt. 

Neem contact op

Stuur gerust uw vragen en/of opmerkingen